در دنیای پرچالش امروزی که فضای تجاری بیشتر از گذشته رقابتی و غیر قابل پیش بینی شده، شرکتها برای ماندگاری و حصول اهداف تجاری ناچار به استفاده از رویکردهای متعالی و توسعه شایستگیها و قابلیتهای خود در مواجهه با عدم اطمینان هستند. با توجه به محدودیت منابع و نامحدود بودن نیازهای انسانی، افزایش جمعیت و رقابت شدید و بی رحمانه در اقتصاد جهانی، بهبود بهرهوری استفاده از منابع نه یک انتخاب بلکه یک ضرورت میباشد (دیوید، 2006).
تمامی نظامهای تدوین شده در امر کیفیت، تلاش خود را معطوف به کسب اهداف استراتژیک و مزیت رقابتی گردانیدهاند. اما آنچه در این میان مهم به نظر می آید اهمیت منابع در این نظامها و نقش آن در تحقق اهداف مورد نظر است. توجه عمیق به منابع به عنوان برجستهترین عامل مزیت رقابتی در رشد توسعه، کارآفرینی و متعاقب آن تمایز سازمانها از یکدیگر نقش کلیدی ایفا نموده است (شورکی، 1390).
این تحقیق در نظر دارد تخصیص منابع مدیریت کیفیت به استراتژی های کیفیت را در شرکت شهدگستران نوین انجام دهد. در فصل حاضر، ابتدا به تشریح و بیان مسئله تحقیق و ضرورت و اهمیت انجام تحقیق پرداخته می شود. سپس اهداف اصلی و سوالات تحقیق و در انتها قلمرو تحقیق و تعریف عملیاتی واژه های تحقیق بیان میشوند.
1-2 بیان مسئله
رقابت جهانی، تغییرات مداوم فناوری و تحولات سریع و گوناگون در فرهنگ کار، تنها چند عامل از عواملی هستند که بازاری پویا بوجود آورده و بر آن تاثیر متقابل دارند (جعفری و دیگران، 1390). بنابراین سازمان برای هماهنگ کردن قوت ها و ضعفهای سازمان با فرصتها و تهدیدهای محیط و همچنین مقابله با محیط پویا نیاز به تفکر استراتژیک دارد (ریاحی، 1384).
این پژوهش در یک شرکت تولید شکلات و فرآورده های کنجد انجام می شود. از آنجا که تولید مواد غذایی مستقیما با سلامت جامعه در ارتباط است، ارتقا کیفیت محصولات در این صنعت بسیار حائز اهمیت میباشد. این سازمان با میزان محدود منابع مواجه است و میبایست به طور بهینه از آن استفاده کند و برای این کار نیاز به روش علمی و برنامه ریزی دقیق دارد. به طور عادی، فعالیتها بیشتر و یا کمتر از آنچه نیاز دارند منابع مدیریت کیفیت دریافت می کنند و این باعث اتلاف منابع می شود. هر راهبرد میبایست به میزان لازم و براساس اهمیتی که در افزایش کیفیت محصولات دارد، منابع مدیریت کیفیت را دریافت کند، تا بهرهوری لازم در سازمان مذکور به حداکثر برسد.
در این پژوهش هشت استراتژی (آراویندان و دیوانداسان، 1996) برای مدیریت کیفیت در سازمان مورد نظر انتخاب شده که بر اساس نیاز هر یک، منابع انسانی، منابع سازمانی و منابع تکنولوژیکی بدون وجود اضافه یا کمبود، به استراتژی های کیفیت تخصیص داده می شود. یکی از این استراتژیها، بازنگری مداوم در فعالیت های مربوط به کیفیت محصولات است که نیازمند اقدامات اصلاحی و فعالیتهای پیشگیرانه توسط تمام اعضا میباشد. این بهبود مستمر سازمان مذکور را به سمت کاهش نرخ خطا، هزینه های شکست و ضایعات جهت دهی می کند. دیگر استراتژی مورد استفاده، بررسی مداوم مشکلات کیفی است. زیرا در صنعت شکلات سازی در عین سادگی نکات ریز و قابل توجهی دارد که اگررعایت نشود در کیفیت محصول نهایی اثر خواهد داشت. سازمان مورد نظر برای رسیدن به سطح کیفیت دلخواه محصولات خود نیاز به استراتژی ای دارد که رویکرد دائمی به سمت اهداف و آرمان ها نامیده می شود که سازمان باید متعهد باشد و نگرشی حداقل ده ساله داشته باشد و برای ماندن در آن برنامه ریزی کند. استراتژی دیگر، رسیدگی دوره ای کیفیت به منظور پیشگیری از مشکلات میباشد. در استراتژی دیگر، انتقال مداوم نظرات مشتریان و تجزیه تحلیل آنها مورد توجه است. از آنجایی که مدیریت کیفیت فراگیر، فعالیتی برای تمام سازمان است، بنابراین استفاده از دانش افراد و مشارکت دادن آنها یکی دیگر از استراتژی های مورد استفاده میباشد. مدیریت اطلاعات مربوط به کیفیت نیز دیگر استراتژی مورد نظر است. کنترل هزینه های کیفیت نیز استراتژی مهمی است که به آن پرداخته می شود.
تحقیق حاضر در یک کارخانه تولید مواد غذایی انجام می شود. به دلیل بالا بودن رقابت در این صنعت، شرکت تصمیم به بالا بردن بهرهوری استفاده از منابع دارد. این شرکت هدف خود را ارائه محصولات متمایز با بهترین کیفیت قرار داده است و همین امر نیاز به روشی علمی برای این کار در این سازمان را ایجاد نموده است. روند افتتاح خط تولید جدید و نوع ارائه محصولات بهترین گواه این مدعا است، زیرا مطلعین نسبت به صنعت غذا میدانند که تأسیس و ادارهی یک مجموعهی غذایی چه مسائلی به دنبال دارد. در اینجا می توان با اولویت بندی استراتژی های مناسب بر مبنای معیارهای آنها، تصمیم گیرنده را در شرایط مناسب تری از درک اهمیت هر استراتژی مدیریت کیفیت بر مبنای منابع مورد نظر در مدیریت کیفیت جامع قرار داد و تخصیص منابع را بر پایه این اولویت بندی انجام داد.
1-3 ضرورت و اهمیت انجام تحقیق
با انجام این تحقیق، منابع مؤثر در مدیریت کیفیت جامع و نقش هر کدام در پیشبرد اهداف مدیریت کیفیت جامع شناسایی می شود. به منظور ارتقاء کیفیت محصولات این شرکت، نیازمند استراتژی هایی هستیم که بتوانند راه را برای رسیدن به هدف هموار کرده و بهرهوری در تولید محصولات، با کیفیت بالا را تضمین نمایند.
هر جا که نیاز به تخصیص منابع محدود به مجموعه ای از فعالیتها یا تیمها وجود داشته باشد نیاز به راهبردهای بهرهورانه برای استفادهی بهینه از آن نیز وجود دارد (عابدی و دیگران، 1386). در این پژوهش تخصیص منابع به طور دقیق و با روشهای علمی مؤثر صورت میگیرد. در غیر این صورت منجر به عدم بهرهوری واحد تولیدی و عدم اثربخشی استراتژی های برنامه ریزی شده می شود. تخصیص به جا و مناسب هریک از منابع مدیریت کیفیت، به این سازمان کمک می کند تا بتواند منابع محدود خود را بهتر مدیریت کرده و حداکثر استفاده را از آنها داشته باشد. همچنین اگر استراتژی های کیفیت برای اجرا، با کمبود منابع مواجه نشوند، میتوانند نقش خود را در ارتقاء کیفیت محصولات سازمان به طور مؤثر ایفا کنند.
مسلم است که بین میزان دریافت پشتیبانی استراتژیها از منابع در حالتی که از روشهای غیر علمی استفاده می شود با حالتی که از روشهای معتبر و علمی استفاده می شود تفاوت وجود دارد. درک این میزان تفاوت در این پژوهش به سازمان کمک بزرگی می کند تا تخصیص مجدد منابع را به نحو صحیح انجام دهد.
1-4 اهداف اصلی تحقیق
- اولویت بندی منابع سازمانی، انسانی و تکنولوژیکی بر اساس کمک به یکدیگر و بر اساس کمک به هر استراتژی کیفیت و تعیین سهم هر منبع از کل منابع
- اولویت بندی استراتژی های کیفیت بر اساس کمک به کیفیت و بر اساس منابع در دسترس سازمانی، انسانی و تکنولوژیکی و تعیین سهم هر استراتژی از کل استراتژیها
- تخصیص منابع سه گانه سازمانی، انسانی و تکنولوژیکی به استراتژی های مختلف کیفیت
1-5 سوالات اصلی تحقیق
- منابع بر اساس کمک به یکدیگر و بر اساس کمک به هراستراتژی کیفیت چگونه اولویت بندی میشوند و سهم هر منبع از کل منابع مدیریت کیفیت چقدر است؟
- استراتژی های کیفیت بر اساس کمک به کیفیت و بر اساس منابع در دسترس چگونه اولویت بندی میشوند و سهم هر استراتژی از کل منابع مدیریت کیفیت چقدر است؟
- منابع سهگانه سازمانی، انسانی و تکنولوژیکی به استراتژی های کیفیت مختلف چگونه تخصیص مییابد؟
1-6 قلمرو پژوهش
1-6-1 قلمرو موضوعی
قلمرو موضوعی پژوهش تخصیص منابع مدیریت کیفیت به استراتژی های کیفیت به روش تحلیل شبکه ای فازی و برنامه ریزی آرمانی میباشد.
1-6-2 قلمرو مکانی
قلمرو مکانی این پژوهش شرکت شهد گستران نوین واقع در شهرک صنعتی مشهد در جاده کلات میباشد. شرکت شهد گستران نوین در سال 1386 به ثبت رسیده و در زمینه ی صنایع غذایی فعالیت می کند. از جمله محصولات تولیدی این شرکت شامل انواع شکلات فراورده کنجدی، بادام زمینی و کاکائویی، انواع ارده کرم کنجد، پشمک، انواع غلات حجیم شده می باشد. این شرکت دارای 3 خط تولید در فضای 3000 متری کارخانه و یک خط تولید در فضای باز میباشد. خط یک تولید مربوط به شکلات کنجدی با بسته بندیهای مختلف در 73 کد کالا میباشد. خط دو تولید این شرکت به تولید شکلات خالص برای روکش شکلات کنجدی و شکلات پشمکی در چهار نوع شیری، دارک، سوپر دارک و کرمدار می پردازد. خط سوم شکلات پشمکی تولید کرده و تولید این شکلاتهای پشمکی با روکش نسکافه و قهوه را نیز در دستور کار دارد. این کارخانه حدودا 80 نفر نیروی صف دارد.
1-6-3 قلمرو زمانی
قلمرو زمانی جمعآوری داده های این پژوهش در شرکت شهدگستراننوین، شش ماههی اول سال 1394 میباشد. پرسشنامه ها در مهرماه 1394 جمعآوری شده اند.
1-7 تعاریف
- منابع انسانی: نیروی انسانی سازمان و مسائل مربوط به آن ها را شامل می شود ( هشام و شریف، 2012).
- منابع سازمانی: منظور تاریخچه، فرهنگ، سیستم مدیریتی، سیاستها و روابط رسمی و غیررسمی سازمان میباشد (هشام و شریف، 2012).
- منابع تکنولوژیکی: شامل اطلاعات، امکانات، تکنیکها و فرایندهای مورد نیاز برای تبدیل نهادهها به ستادهها میباشد ( هشام و شریف، 2012).
- استراتژی مدیریت مستمر سیستم کیفیت: منظور از این استراتژی، سازماندهی مجدد و پیاده سازی یک سیستم مستند سازی دارای استانداردهای مدیریت کیفیت است که بتوان در مواقع نیاز به سیاستهای کیفیت، روشها و سوابق دسترسی داشت که پیشرفت فنی، ارتقاء و تغییر در نگرش کارکنان و مشتریان را در پی داشته باشد (آراویندان و دیگران، 1996).
- استراتژی چک کردن مداوم شکستها: استراتژی است که سیستم (محصولات، روشها و خدمات) بعد از تشخیص هر خرابی تصحیح می شود، بنابراین از وقوع خرابی بیشتر جلوگیری شده و یا به کمترین حد ممکن کاهش پیدا می کند (آراویندان و دیگران، 1996).
- استراتژی رویکرد دائمی به سمت هدف: استراتژیای است که سازمان در آن نگرشی بلند مدت در هدفگذاری کیفیت دارد و چرخه های تجاری خود را برای رسیدن به آن هدف تکمیل مینماید (آراویندان و دیگران، 1996).
- استراتژی رسیدگی دورهای کیفیت تولیدکننده و مشتری: استراتژی است که تولید کننده با مشورت با مشتریان، محصولات را با کیفیت مورد نظر آنها در حد بهایی که پرداخت می کنند، تولید می کند (آراویندان و دیگران، 1996).
- استراتژی انتقال مداوم بازخوردهای مشتریان: استراتژی است که تهیه یک برنامهی کیفیت منعطف برای انتقال صحیح، سریع و سیستماتیک درخواستها و نظرات در حال تغییر مشتریان در صنعت بسیار پیچیده امروز که ارتباط بین تولیدکننده و مشتری شکل متفاوتی به خود گرفته است را برای مدیریت کیفیت اساسی میداند (آراویندان و دیگران، 1996).
- استراتژی استفاده مستمر از دانش افراد: از آنجایی تمام فعالیتهای تولیدی و تجاری از زمان ورود مواد خام تا تحویل ستادهها توسط کارکنان صورت میگیرد، وجود روشی که بتوان از دانش افراد بهترین استفاده را کرد الزامی است (آراویندان و دیگران، 1996).
- استراتژی مدیریت مستمر اطلاعات کیفی:استراتژی است که اجرای یک سیستم اطلاعاتی کیفیت کارآمد و منعطف را ضروری میداند (آراویندان و دیگران، 1996).
- استراتژی کنترل مستمر هزینه های کیفیت: این استراتژی به معنی وجود یک سیستم برای چک کردن مداوم هزینه های کیفیت است به این دلیل که اگر سرمایه گذاری مقرون به صرفه نباشد، موجب اتلاف آن می شود (آراویندان و دیگران، 1996).
فرم در حال بارگذاری ...