حسابداری به عنوان یک سیستم اطلاعاتی مطرح می باشد و این سیستم بایستی به صورت کارا، اطلاعات صحیح و به موقع در اختیار استفاده کنندگان قرار دهد تا آنها از این اطلاعات به عنوان مبنایی برای تصمیم گیری های خود استفاده نمایند.
سود حسابداری براساس مبنای تعهدی محاسبه وشناسایی می گردد براساس رویکرد تعهدی شناساییدر آمدها و هزینه ها همراه با دریافت و پرداخت وجه نقد نیست. بنابراین بین سود حسابداری و جریان های نقدی تفاوت ایجاد می شود واگرچه سودمندی حسابداری تعهدی در ارائه وضعیت مالی و گزارش نتایج عملیات قابل اتکا نیست اما نیاز به اطلاعات مربوط به ورود وخروج وجه نقد نیز واقعیتی است که نمی توان آن را نادیده گرفت (عالی ور، 1383).
ماهیت حسابداری تعهدی به مدیران اختیار زیادی را برای تعیین سود هر دوره مورد گزارش بوسیلهی اقلام تعهدی میدهد. اقلام تعهدی به دو دستهی اختیاری و غیر اختیاری تفکیک میشوند. اقلام تعهدی اختیاری اقلامی هستند که مدیریت میتواند آن ها را کنترل کند و اقلامتعهدی غیر اختیاری اقلامی هستندکه براساس تغییرات در عملکرد بنیادی اقتصادی شرکت تخمین زده میشوند و مدیریت نمیتواند آن ها را کنترل کند (مهرانی، 1390).
در این میان،سرمایه گذاران نیز بدون توجه به یک سری از عوامل نمی توانند نتایج مطلوبی از سرمایه گذاری خود کسب نمایند . یکی از عواملی که سرمایه گذاران در سرمایهگذاری خود مدنظر قرار می دهند کسب بازدهی است به طوری که می توان گفت هدف اساسی سرمایه گذاران کسب سود وبازدهی است. بازدهی سهام بستگی به دو عامل تغییر قیمت سهام در پایان دوره نسبت به اول دوره و میزان سود نقدی دریافتی دارد (حسین زاده،1388).
تحقیق بال و براون (1968)نشان داد که وقتی سود حسابداری اعلام میشود، قیمت سهام واحد تجاری تحت تاثیر قرار گرفته، تغییر میکند. این بیانگر این است که سود حسابداری دارای محتوای اطلاعات است. از آنجایی که در محاسبه سود گزارش شده اقلام تعهدی نقش دارند انتظار میرود اقلام تعهدی واکنش بازار را به دنبال دارد.
به دلیل وجود یک سری ویژگیهای شرکتهای در حال رشد با رشد بالا از جمله سود ودرآمد با نسبت بالا و جذب سرمایه بیشتر سرمایهگذاران برای دستیابی به مزایای بلندمدت رقابتی ومحصولات جدید ،انگیزه مدیریت برای استفاده از اقلام تعهدی اختیاری برای مطلوب نشان دادن عملکرد شرکت افزایش مییابد ( روبین،2014).
با توجه به موارد پیش گفته، پژوهش حاضر به بررسی و تبیین تاثیر اقلام تعهدی اختیاری بر بازده سهام شرکتهای با رشد بالا در مقایسه شرکتهای با رشد پایین خواهد پرداخت. همچنین تاثیر اقلام تعهدی اختیاری بر جریان های نقدی آتی شرکتهای با رشد بالا در مقایسه با شرکتهای با رشد پایین مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
1-2.تشریح وبیان موضوع
سهامدارانبرایتصمیمگیریدرموردخریدوفروش سهامشرکتهانیازمنداطلاعاتیجهتتعیینارزشاوراقبهادارهستند. نقشاصلیحسابداریفراهمکردن اطلاعاتمورد نیاز استفاده کنندگانازجملهبرایارزشگذاریشرکتهامیباشد.اینامرازطریق حسابداریتعهدیامکان پذیرمیگردد؛چراکهفرض اساسیدرحسابداریتعهدیآناستکهارزیابیبهتریاز عملکردمدیریتفراهمکند.ازآنجاکهسودحسابداریرا میتوانبراساساقلامتعهدیوجریانهاینقدی عملیاتی محاسبهکرد؛بنابراینمیتوانبرایپیشبینی سودوجریاننقدیعملیاتینیزازاقلامتعهدیاستفاده کرد (خواجه پور،1389).
اقلامتعهدینشان دهندهپیشبینیمنافعاقتصادیآتی،همچونورودیاخروججریانوجوه نقدمیباشد(خانی وصادقی ، 1391) .اقلامتعهدیبهدودسته،اختیاریوغیراختیاری،تفکیکمیشوند.اقلامتعهدیاختیاریاقلامیهستندکهمدیریتمیتواندآن هاراکنترل کند.بهعبارتدیگر،اقلامتعهدیاختیاریآن هاییهستندکهمدیریتبرآن هاکنترل داشتهومیتواندآن هارابهتأخیربیندازد،حذفکندویاثبتوشناساییآن هاراتسریع کند.اقلامتعهدیغیراختیاری اقلامیهستندکهبراساستغییراتدرعملکردبنیادی اقتصادیشرکتتخمینزدهمیشوندومدیریتنمیتواندآن هاراکنترلکند.ازآنجاکه اقلامتعهدیاختیاری،دراختیارمدیریتوقابلاعمالنظرتوسطمدیریتاست،ازاین اقلامشاخصیدرکشفمدیریتسوداستفادهمیشود (مهرانی و ابراهیمی کردلر، 1390).
تحقیقاتمدیریت سودنشان می دهدزمینه های مختلف راکه در آنمدیرانانگیزهبرای ارائه اخبارغیر واقعی دارند. اخبارغیر واقعی به طور بالقوهمی تواندبرای مدیرانوشرکت های پرهزینه باشد. مدیرانممکن استشهرت خود رادربازارهای مالیرا از دست بدهندواینممکن است اثراتواقعیمانندافزایشهزینه سرمایه(فرانسیس، 2005)داشته باشد.علاوه بر این،نگرانیشکایت های قانونیبرای شرکتو همچنینحسابرسانآن ها وجود دارد. مدیرانشرکتهایبا رشد بالادلایلقانع کننده ای برای استفاده ازاقلام تعهدی اختیاری برای مطلوبنشان دادنعملکرد دارند.
تحقیق چانگ (2007) نشان میدهد که شرکتهای با رشد بالا با مشکلات عدم تقارن اطلاعات و هزینه نمایندگی مواجه هستند و این مشکلات از طریق افزایش جریان اطلاعات شرکتها کاهش مییابد و همچنین نقش اقلام تعهدی اختیاری در شرکتهای با رشد بالا بیشتر است.
بررسی ارتباط بین بازده سهام و سود حسابداری و این موضوع که چگونه و چه وقت بازار سرمایه به اطلاعات مربوط به سود واکنش نشان می دهد، به منظور مطالعه کارایی بازارسرمایه و همچنین ارزیابی سودمندی اطلاعات موجود در صورتهای مالی اساسی از اهمیت خاصی برخوردار است.
سرمایه گذاران،اعتباردهندگان و سایر استفاده کنندگان صورتهای مالی برای ارزیابی توان سودآوری،خالص جریان های نقدی ورودی وپیش بینی سودهای آتی از اطلاعات منعکس در سود حسابداری استفاده می کنند.سودمندی اطلاعات منعکس در سود حسابداری زمانی تایید می شود که سود حسابداری بتواند سرمایه گذاران را در پیش بینی جریان های نقدی از نظر مبلغ،زمان دستیابی و میزان عدم اطمینان کمک نماید(حسین زاده،1388).
با توجه به موارد ذکر شده در بالا سوالات تحقیق به صورت زیر میباشد:
1-آیا در شرکتهای با رشد بالا درمقایسه با شرکتهای با رشد پایین تاثیر اقلام تعهدی اختیاری بر بازده سهام بیشتر است؟
2-آیا در شرکتهای با رشد بالا درمقایسه با شرکتهای با رشد پایین تاثیر اقلام تعهدی اختیاری مثبت بر بازده سهام بیشتراست؟
3-آیا در شرکتهای با رشد بالا درمقایسه با شرکتهای با رشد پایین تاثیر اقلام تعهدی اختیاری بر جریانهای نقدیعملیاتی آتی بیشتر است؟
1-3.اهمیت وضرورت انجام تحقیق
به دلیل اهمیت سود شرکت برای استفاده کنندگان صورتهای مالی،مدیریت سعی میکند مبلغ و نحوه ارائه سود شرکت را دستکاری کند. کلاگ(1991)دو انگیزه اصلی برای دستکاری سود(مدیریت سود)را یکی از تشویق سرمایهگذاران برای خرید سهام شرکت ودیگری افزایش ارزش بازار شرکت عنوان میکنند.یکی از روشهای دستکاری سود شرکت، استفاده از اقلام تعهدی است زیرا حسابداری تعهدی حق انتخاب قابل توجهی به مدیران در تعیین سود در دورههای متفاوت اعطا میکند.
از آنجا که اقلام تعهدی به دو دسته اقلام تعهدی اختیاری و غیر اختیاری تقسیم میشود. اقلام تعهدی اختیاری آن هایی هستند که مدیریت بر آن ها کنترل داشته و میتواند آن ها را به تاخیر بیندازد ،حذف کند و یا ثبت و شناسایی آن ها را تسریع کند.مدیران شرکتهای با رشد بالا ممکن است از اقلام تعهدی اختیاری برای نشان دادن عملکرد مطلوب شرکت استفاده کنند. نتایج پژوهش مشایخی و شریعتی ایوری (1388)نشان میدهد که سود نسبت به جریانهای نقدی عملیاتی رابطه قویتری با بازده سهام دارد. از سوی دیگر اقلام تعهدی نقش مهمی در افزایش توانایی سود برای انعکاس عملکرد شرکت(بازده سهام) از خود نشان دادند.
هنگامی که اقلامتعهدی اختیاری به دسته های مثبت و منفی از هم جدا میکنیم، قیمتگذاری اقلامتعهدی اختیاری مثبت برای شرکتهای با رشد بالا قابلتوجه است.
بررسی تاثیر اقلام تعهدی اختیاری بر بازده سهام و این موضوع که چگونه و چه وقت بازار سرمایه به اطلاعات مربوط به سود واکنش نشان میدهد، به منظور مطالعه کارایی بازار سرمایه وهمچنین بررسی این تاثیر در شرکتهای با رشد بالا و پایین از اهمیت خاصی برخوردار است.
1- 4. نتایج مورد انتظار واهداف اساسی پژوهش
انتظار میرود که مدیران شرکتهای با رشد بالا در مقایسه با شرکتهای با رشد پایین برای تشویق سرمایهگذاران برای خرید سهام شرکت و افزایش ارزش بازار شرکت از اقلام تعهدی اختیاری برای مطلوب نشان دادن عملکرد شرکت استفاده کنند.این اختیار مدیریت میتواند سود گزارش شده را تحریف نماید از طرف دیگر ،مدیریت میتواند از طریق اجازه پخش اطلاعات محرمانه، سبب افزایش بار اطلاعاتی سود شود. اقلام تعهدی اختیاری می تواند واکنش بازار را به دنبال داشته باشد و بازده سهام را تحت تاثیر قرار دهد و این تاثیر ممکن است در شرکتهای با رشد بالا بیشتر از شرکتهای با رشد پایین باشد.
اقلام تعهدی اختیاری به دو دستهی مثبت ومنفی تقسیم میشود که اقلام تعهدی اختیاری(تفاوت کل اقلام تعهدی بر اقلام تعهدی غیر اختیاری) مثبت از فزونی جریان ورودی بر خروجی به وجود میآید.مدیران شرکتهای با رشد بالا در سیستم حسابداری تعهدی، با گزینههای متفاوتی در مورد زمان تشخیص سریعتر درآمد از طریق انجام فروش نسیه، اقلام تعهدی اختیاری مثبت بیشتر از منفی خواهند داشت. بنابراین چنین نتیجه میتوان گرفت که تاثیر اقلام تعهدی اختیاری مثبت بر بازده سهام در شرکتهای با رشد بالا بیشتر از
شرکتهای با رشد پایین خواهد بود (روبین،2014).
اطلاعات در مورد عملکرد مالی و تغییر در وضعیت مالی که تحت مبنای تعهدی گزارش میشوند استفاده کنندگان از اطلاعات مالی را در جهت ارزیابی توانایی شرکتهای با رشد بالا را در ایجاد جریانهای نقدی یاری میرساند.
با توجه به سوالات تحقیق هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر اقلام تعهدی اختیاری بر بازده سهام و جریان نقدی آتی وهمچنین تاثیر اقلام تعهدی اختیاری مثبت بر بازده سهامشرکتهای با رشد بالا نسبت به شرکتهای با رشد پایین میباشد.
1-5. استفاده کنندگان از نتایج پایاننامه
نتایج این تحقیق میتواند مورد استفاده کلیه استفاده کنندگان از اطلاعات حسابداری که علاقمند به دریافت چنین اطلاعاتی هستند قرار گیرد. از جمله این استفاده کنندگان میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
1- سرمایه گذاران حقیقی و حقوقی (اعم از سهامداران کل و جزء)
2- دولت (وزارت امور اقتصاد و دارایی)
3- حسابرسان
4- سایر استفاده کنندگان: حسابداران،دانشجویان رشته حسابداری و کلیه افراد علاقمند به حسابداری
1-6. فرضیههای تحقیق
فرضیههای پژوهش به شرح زیر تعریف شدهاند
فرضیه 1: تاثیر اقلامتعهدی اختیاری بر بازده سهام در شرکت های با رشد بالا در مقایسه با شرکتهای با رشد پایین بیشتر است.
فرضیه2: تاثیر اقلامتعهدی اختیاری مثبت بر بازده سهام در شرکتهای با رشد بالا در مقایسه با شرکتهای با رشد پایین بیشتر است.
فرضیه 3:تاثیر اقلامتعهدی اختیاری برجریانهای نقدی عملیاتی آتی در شرکتهای با رشد بالا در مقایسه با شرکتهای با رشد پایین بیشتر است.
1-7. روش تحقیق
1-7-1. جامعه آماری
جامعه آماری شامل کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران که از سال 82 تا 91 در بورس اوراق بهادار تهران بودهاند می باشد.
1-7-2. نمونه آماری
ازبین شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراقبهادار، شرکتهایی که دارای ویژگیهای زیر بودند برای آزمون فرضیهها انتخاب شدهاند.
- سال مالی شرکتها منتهی به پایان اسفند باشد و در دوره مورد نظر تغییر سال مالی وفعالیت نداده باشند
- شرکتهای عضو نمونه تا قبل از اسفند سال 1382 در بورس تهران پذیرفته شده باشند .
- شرکتها نباید جزء گروههای صنعت واسطهگری مالی مانند بیمه وبانک باشند . زیرا ماهیت فعالیت این گونه از شرکتها متفاوت از سایرین میباشد.
- شرکتها نباید از اعضای هلدینگ گروههای صنایع باشند زیرا سود وبازدهی این گونه از شرکتها تابع سایر شرکتهای عضو هر یک از گروههای صنایع میباشد.
- اطلاعات مورد نیاز برای هریک از شرکتهای انتخابی در دسترس باشد.
پس از حذف شرکتهای فاقد شرایط مذکور ،تعداد شرکتهای مورد بررسی قرار گرفته در مدل اول این تحقیق 101 شرکت و تعداد سال – شرکت مورد مشاهده برابر 1010 بوده است. پس از حذف داده های پرت تعداد مشاهداتی که مورد آزمون قرار گرفتند به 991 مشاهده رسیدند. همچنین تعداد شرکتهای مورد بررسی در مدل دوم نیز 101 شرکت و تعداد سال – شرکت مورد مشاهده برابر 909 مشاهده میگردد. تعداد مشاهدات برای آزمون این مدل نیز پس از حذف داده های پرت به 889 مشاهده رسیدند.
1-7-3. قلمرو تحقیق
قلمرو موضوعی:این تحقیق به بررسی تاثیر اقلام تعهدی اختیاری بر بازده سهام و جریانهای نقدی عملیاتی آتی با توجه به رشد شرکت می پردازد.
قلمرو زمانی:دوره زمانی تحقیق 10ساله و از سال 82 تا 91 می باشد.
قلمرو مکانی:قلمرو مکانی تحقیق شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
1-7-4. روش گردآوری دادهها
جهت انجام این تحقیق و نتیجهگیری صحیح از تحقیق، اطلاعات نقش اساسی را ایفا میکند. در این خصوص به دو گروه از اطلاعات نیاز است. گروه اول:اطلاعاتی که مرتبط با مبنای تئوریک وادبیات تحقیق میباشدکه مفاهیم بنیادی و چارچوب تحقیق رابیان میدارد. دسترسی به این اطلاعات از طریق مطالعات کتابخانهای و پایگاه های علمی و مقالات خارجی و داخلی جمع آوری خواهد شد. |
گروه دوم: اطلاعات شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران که این نوع اطلاعات از طریق گزارشهای مالی ارائه شده توسط سازمان بورس اوراق بهادار تهران وسایت www.rdis.ir استخراج گردیده است.
1-8. متغیرهای تحقیق
1-8-1. متغیرهای وابسته
بازده سهام(Rit):عبارتست از بازده محقق شده سهم i در سال t که به عنوان معیار ارزیابی عملکرد مورد استفاده قرار گرفت و به صورت زیر محاسبه می شود.
100×Ri,t =
Pi,t، Pi,t-1 قیمت سهام در پایان و ابتدای دوره t ، α درصد افزایش سرمایه از محل مطالبات آورده نقدی ، β درصد افزایش سرمایه از محل اندوخته،Cقیمت پذیره نویسی یک سهم جدید
Di,tسود نقدی سهام عادی در طی دوره t
جریان نقدی عملیاتی آتی (OCFt+1): جریانهای نقدی ورودی وخروجی ناشی از فعالیتهای اصلی ومستمر مولد درآمد عملیاتی واحد تجاری(کمیته فنی سازمان حسابرسی،1388 :45)است. کهایندادهازصورتمالی گردشوجوهنقدشرکتهایموردنظراستخراجگردیده است.
1-8-2. متغیرهای مستقل
اقلام تعهدی غیر اختیاری(NDA): پس از تخمین پارامترهای مدل تعدیل شده جونز از طریق مدلهای سری زمانی و یا مقطعی، اقلامتعهدی غیراختیاری (NDA) به شرح زیر محاسبه میشود.
α1 +α2 + α3 = NDAj,t
اقلامتعهدی اختیاری(DAC): بعد از محاسبه اقلامتعهدی غیر اختیاری، اقلامتعهدی اختیاری از طریق رابطه زیر محاسبه میکردند:
NDAj,t – = DACj,t
رشد شرکت(GROW): متغیر ساختگی است اگر یک شرکت دارای MTB بالاتر از مقدار میانه آن در صنعت باشد برابریک و در غیر این صورت صفراست.
MTB:نشان دهندهی رشد و برابر با نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام در پایان هر سال مالی میباشد. ارزش بازار از ضرب آخرین تعداد سهام شرکت در آخرین قیمت هر سهم در پایان سال مالی بدست میآید.
جریان نقدی عملیاتی(OCF):جریانهای نقدی ورودی وخروجی ناشی از فعالیتهای اصلی ومستمر مولد درآمد عملیاتی واحد تجاری(کمیته فنی سازمان حسابرسی،1388 :45)است. که به عنوان تفاوت سودعملیاتی و اقلامتعهدی محاسبه میشود.
-Balland Brown
-discretionary accruals
-francis
-Chang
– Kellog
فرم در حال بارگذاری ...